Trema

Z tremą miał do czynienia chyba każdy z nas. Zwykle pojawia się przed wystąpieniem publicznym, przed ważnym egzaminem, przed każdym istotnym wydarzeniem, które wymaga od nas aktywnej postawy.

Trema to nic złego. Wielu osobom dodaje wręcz siły, motywacji, pozwala się skupić i skoncentrować na wykonaniu zadania. Problem pojawia się, gdy lęk wynikający z tremy jest zbyt duży, kiedy strach paraliżuje...

Czym jest trema?

Tremę definiuje się na różne sposoby. Z reguły tym terminem określa się po prostu reakcję stresową, lęk występujący przed trudnym wyzwaniem. Charakterystycznym objawem towarzyszącym tremie jest obawa przed kompromitacją w oczach otoczenia.

Skąd się bierze trema?

Koncepcje wyjaśniające mechanizm występowania tremy są różne. Najczęście przyjmuje się, że jest to naturalna reakcja organizmu, na którą bardzo duży wpływ ma proces uczenia się.

Zatem na występowanie i stopień nasilenia tremy wpływają doświadczenia danej osoby. Np. dziecko, które w szkole często źle radziło sobie przy tablicy, może mieć problemy z wystąpieniami publicznymi. Z drugiej strony, zdobycie pozytywnego doświadczenia - np. dzięki dobrze wygłoszonej prezentacji w pracy - może skutkować zmniejszeniem stresu podczas kolejnych tego typu wystąpień.

Jak walczyć z tremą?

Sposobów na tremę jest wiele. Z reguły każdy z nas, prędzej czy później opracowuje własne metody, które pozwalają złagodzić strach.

Przede wszystkim, warto uświadomić sobie, że trema jest czymś naturalnym, a nawet pomocnym. Bez dodatkowej "adrenaliny" często nie jesteśmy w stanie osiągnąć pełni możliwości, czy to w wysiłku intelektualnym, czy w sporcie, sztuce itd.

Warto skupiać się na tym, aby wykorzystywać emocje wywoływane przez tremę w sposób pożyteczny. Niektórzy lubią np. przekuć tremę w swego rodzaju agresję. U sportowców działa to na zasadzie tzw. sportowej złości - wystarczy spojrzeć na sprinterów szykujących się do startu, aby zrozumieć, o co chodzi (o dziwo, okładanie się po twarzy i bicie pięściami w klatkę piersiową naprawdę może w takiej sytuacji pomóc).

Każdy z nas sam musi wyczuć, co przynosi największą ulgę tuż przed wydarzeniem stresogennym. Są ludzie, którzy przed ważnym egzaminem do końca będą powtarzali materiał. Innym bardziej pomaga chwila skupienia w samotności. Jeszcze inni wolą wyjść do parku, napić się kawy z przyjaciółmi albo pograć w piłkę.

Istotne jest poczucie bezpieczeństwa i pewność siebie. Zadbajmy o to, aby jak najmniej mogło nas zaskoczyć. Nieprzewidziane wypadki potrafią całkowicie wyprowadzić z równowagi stremowanego człowieka.

Nie przesadzajmy z luzem. Pamiętajmy, że trema oznacza mobilizację. Człowiek stremowany rozsądnie, czyli odczuwający umiarkowane, motywujące do działania napięcie nerwowe, często jest w stanie działać bardziej wydajnie niż człowiek całkowicie zrelaksowany. Walcząc z tremą uważajmy, żeby nie zburzyć koncentracji.

Trema bardzo często jest reakcją nieracjonalną. Boimy się ośmieszenia, kompromitacji, chociaż tak naprawdę wcale nic takiego nam nie grozi. Czasem z tego rodzaju nieracjonalnym strachem warto walczyć za pomocą nieracjonalnych metod. Pomocne są wszelkiego rodzaju amulety i drobiazgi na szczęście (pluszowa maskotka, "szczęśliwy" długopis itd.).